Review: Die Sternenfahrer von Catan

In “Die Sternenfahrer von Catan” trekken de allengs beroemde Kolonisten de ruimte in. Dit is voorlopig de Duitse versie, waarschijnlijk zal er bij voldoende succes ook een Nederlandse versie op de markt komen. Het is heel goed te spelen, de spelprincipes lijken op die van de Kolonisten maar bieden hier en daar meer mogelijkheden.
Het spel zit in een flinke doos en dat is wel nodig ook want er zitten heel wat onderdelen in. Voor sommigen zal het enigszins een afknapper zijn dat alles in het plastic is uitgevoerd maar als je daar overheen kunt kijken hou je een leuk spel over. De doos bevat een spelbord waarop zeshoeken zijn getekend en 11 zonestelsels met elk 3 planeten. Langs de zijkanten zijn bovendien 4 zogenaamde Handelspunkte met vreemde rassen aangegeven met elk 5 genummerde plaatsen voor Handelsposten. Je hebt planeten in 5 verschillende kleuren die elk een andere grondstof opleveren. Onderaan zijn 4 zonnestelsels aangegeven en hier begint het spel.

Je kunt dit spel spelen met 3 of 4 spelers die elk een kleur kiezen. Iedere speler ontvangt dan (ieder in z’n eigen kleur) 9 koloniën in de vorm van een soort rond plastic dopje met een pinnetje erop, 7 handelsposten (een wat hoekiger dopje met pin) 3 transportschepen met een gaatje onderin die je op een pinnetje kunt zetten, en 3 ruimtehavenringen die je om een kolonie kunt leggen. Een kolonie met een schip erop is een kolonie schip dat je kunt vervoeren totdat je een geschikte planeet vindt om te koloniseren. Daar haal je het schip eraf en heb je dus een kolonie. Deze kun je later uitbouwen door er een ruimtehavenring omheen te leggen en zo een ruimtehaven te bouwen. Zet je een scheepje op een handelspost dan wordt dus een handelsschip dat je op dezelfde wijze op de daartoe geëigende plek kunt brengen om een handelspost te stichten.

Verder krijg elke speler een moederschip, dat is een vrij groot ding met onderin een buisje waarin gekleurde balletjes te zien zijn en bovenop een afneembaar dopje in je eigen kleur. Op het pinnetje eronder kun je namelijk roemringen schuiven, die brengen overwinningspunten op. Onderaan het ruimteschip kun je oranje aandrijvings raketten aanklikken, om het middengedeelte klik je vrachtringen en bovenaan kun je kanonnen vastklikken. Waar die allemaal voor nodig zijn volgt later.
Op alle planeten op het bord wordt een rond kartonnen fiche gelegd. Op de onderste 4 ligt dit fiche open en bloot met het getal (tussen de 2 en 12 minus de 7) naar boven net als bij de Kolonisten. Bij de overige planeten ligt dit fiche (met een rode, gele of blauwe stip)nog omgekeerd. Je zult eerst uit moeten vinden wat eronder staat. Dat kan een getal zijn tussen de 2 en 12 (weer minus de 7 natuurlijk) maar er kan ook een symbooltje van een ijsplaneet staan met een vrachtring en een getal erbij, of een piratenplaneet met een kanon en een getal. Om deze planeten te koloniseren moet je ze eerst bewoonbaar maken. In het geval van de ijsplaneten als je er met je transport schip naast hangt en je minstens net zo veel vrachtringen aan je grote moederschip hebt hangen als het getal op het fiche, bij een piratenplaneet moet je minstens net zoveel kanonnen hebben. Dan wordt het fiche vervangen door een met een witte stip op de achterkant die je meteen mag omdraaien en er een kolonie mag stichten.
Op de zijkant van het bord staat een kolom met getallen van 4 tot 15, 4 tot en met 8 in het blauw de rest in het rood. Iedereen krijgt een houten pionnetje in z’n eigen kleur en bij elke overwinningspunt die hij of zij verdient gaat dit pionnetje naar het bijbehorende getal. Iedereen begint op de 4. Wie het eerst de 15 bereikt heeft gewonnen.

Voor elke kolonie krijg je 1 punt, voor het bewoonbaar maken van een piratenplaneet of een ijsplaneet ook 1 punt, voor elke twee roemringen eveneens 1 punt. Voor een ruimtehaven of een vriendschap munt krijg je 2 punten. Vriendschapsmunten (een grote kartonnen schijven met het portret van een buitenaards wezen erop, er zijn er 4) krijg je door als eerste bij een Handelspunt komt en op nummer 1 van dat ras een handelspost bouwt, hiervoor moet je minstens 1 vrachtring aan je moederschip hebben. Om op nummer twee te kunnen bouwen moet je 2 vrachtringen hebben en voor nummer drie 3 ringen. Degene die de meeste handelsposten bij een ras heeft krijgt de vriendschapsmunt, bij gelijke aantallen krijgt degen met een handelspost op het laagste getal hem. Bovendien krijg je als je een handelspost bouwt een vriendschapskaart die bepaalde voordelen biedt.

Dan krijgt iedereen nog een langwerpig kaartje zich met de beurtvolgorde, kosten van het bouwen van handelsschepen, ruimtehavens, vrachtringen etcetera, een verklaring van wat de verschillende grondstoffen zijn en een verklaring van de gekleurde balletjes (snelheden van je ruimteschepen) in je moederschip.
Iedereen begint met een ruimtehaven , twee koloniën en een kolonieschip neer te zetten volgens het schema in de handleiding. (vandaar de 4 overwinningspunten waar iedereen mee begint) en 1 roemring voor je moederschip. De spelers worden zo min of meer verdeeld over de beschikbare ruimte. De koloniën e.d. worden neergezet op de cirkeltjes tussen twee planeten op de kruisingen van de zeshoekjes. Elke kolonie ontvangt dus dadelijk grondstoffen van twee planeten.
Voor het spel begint worden van de 5 grondstoffenstapels elk 12 afgehaald. Dezen worden geschud en daarvan krijgt elke speler 3 kaartjes. De rest wordt apart gelegd als “Subsidie” van de Aarde. Degene die het hoogst gooit mag beginnen, en gooit twee dobbelstenen voor de grondstoffen. Iedereen neemt de grondstoffen waar hij recht op heeft namelijk de grondstoffen van de planeten waar hij of zij een kolonie heeft liggen
Bij een 7 komt er echter geen rover in het spel, diegene die aan de beurt is mag een kaartje stelen bij een tegenstander. Wel moet iedereen die meer dan 7 kaarten heeft de helft van z’n kaarten wegleggen.
Er zijn 5 verschillende grondstoffen, een rode planeet levert erts (Erz) op, een groene planeet voedsel (Nahrung). Een gele planeet levert brandstof (Treibstoff), een blauwe Carbon en een veelkleurige levert Handelswaren op.
Wie nog geen 9 overwinningspunten heeft mag, zolang hij zijn ruimteschepen nog niet heeft bewogen per beurt 1 kaartje van de Subsidie stapel nemen. (als de Subsidie stapel op is wordt een nieuwe aangemaakt door van elke grondstof er 6 af te nemen en die te schudden).
Dan mag degene die aan de beurt is handelen met de Galactische bank of met de medespelers. Met de medespelers kun je elke koers nemen die je wilt bij de Bank geldt dat je Handelswaren mag ruilen 2:1 en alle anderen grondstoffen 3:1. (tenzij je vriendschapskaartjes hebt waarin iets anders staat.)
Daarna of daarvoor mag de speler die aan de beurt is , en niemand anders, bouwen. Zoals gezegd kun je handelsschepen, kolonieschepen en ruimtehavens bouwen maar ook verbeteringen voor je moederschip zoals boordkanonnen, raketaandrijvingen en vrachtringen. De kosten daarvoor staan op het langwerpige kaartje.
Je mag alleen schepen bouwen bij een ruimtehaven.

Als je dat gedaan hebt mag je gaan vliegen (als je tenminste een transportschip op het bord hebt staan.) om te bepalen hoe hard je mag moet je je moederschip (vooral hard, anders krijg je steeds dezelfde balletjes) heen en weer schudden. Dan zijn er twee balletjes zichtbaar in het buisje onderin. Een blauw balletje is 1 punt vooruit, steeds de lijnen van de zeshoekjes volgend, een gele 2 puntjes, een rode 3 puntjes. Je telt de balletjes bij elkaar op en daarbij de eventuele Aandrijvingen die je hebt. Zo gauw er echter een zwart balletje zichtbaar is (en dat is heel vaak) trek je een Ontmoetingkaart (Begegnungskarte). Kort gezegd, je komt in de ruimte een ander schip tegen. En meestal wil die iets van je. Het kan een zwervend volk zijn die een bijdrage vraagt, of een handelaar of een piraat die grondstoffen eist, maar ook een schip in nood dat wordt aangevallen door piraten of dreigt in een zon te storten. In het geval dat een bijdrage wordt gevraagd kun je kiezen 0,1,2 of 3 grondstoffen te geven en al naargelang krijg je iets of niet. Als je besluit de piraat te bevechten of te ontvluchten moet je weer rammelen met je moederschip en daarbij het aantal kanonnen of aandrijvingen optellen.
Hierbij is een van je medespelers je tegenstander die bij zijn resultaat de kanonnen en aandrijvingen van zijn moederschip optelt. De speler die rechts van je zit leest trouwens de ontmoetingskaart voor zoadat jij in het ongewisse blijft wat de eventuele gevolgen van je keuze zijn tot je gekozen hebt. Bij een zwart balletje is je snelheid standaard 3. De grondstoffen die je geeft geef je terug aan de bank.
Er zitten overigens ook Ontmoetingskaarten bij zoals de tand des Tijds (geldt voor iedereen) waarbij je moederschip onderdelen kunt kwijtraken door slijtage, of maak een ruimtesprong naar een ander stelsel of bouw een schip.

Ontmoetingen zijn de enige mogelijkheid om roemringen te verdienen, en kwijt te raken.
Als je met je transportschip op een rondje bij twee planeten komt mag je stiekem onder de fiches kijken en wel of niet een kolonie bouwen. Als je eindigt op een handelspost vakje bij een Handelspunkt met je handelsschip mag je daar als je voldoende vrachtringen hebt een handelspost bouwen. Dan neem je je transportschip van je handelspost of kolonie. Je kunt maximaal 3 schepen op het bord hebben, elk schip heeft 1 tot 3 ringetjes om de puntige neus, dat geeft de volgorde aan waarin de schepen vliegen; het laagste aantal ringetjes eerst. je hoeft niet het maximale aantal stappen te doen en je hoeft ook geen kolonie te stichten als je dat niet wilt (het getal is bijvoorbeeld ongunstig, of het is een piratenplaneet of een ijsplaneet). Je mag kijken en daarna weer verder gaan als je dat wilt Je wel over een punt heenspringen waar al een schip of kolonie ligt, dat punt wordt dan wel meegeteld. En er mag op elk punt maar een schip liggen. Je mag elkaar niet hinderen, dwz je mag de beurt niet eindigen op het ruimtehaven punt van een andere speler. Als je eindigt op een punt waar een kolonie gesticht zou kunnen (een koloniepunt) maar je doet dit niet moet je de volgende beurt weg.

Een handels schip mag niet eindigen op een koloniepunt en alleen op een handelspunt als het moederschip daar voldoende vrachtringen voor heeft.
Voor elke handelspost die je sticht krijg je een kaartje. Deze kaartjes lijken een beetje op de ontwikkeling kaartjes bij Kolonisten.
Er zijn 4 buitenaardse rassen, die elk hun specifieke voordelen leveren. Het Groene volk levert verhoogde productie van grondstoffen, het blauwe volk, de diplomaten, levert o.a. roemringen of een bijdrage uit de Subsidie pot of zelfs van andere spelers. Het Rode volk, de wetenschappers leveren technologie in de vorm van aandrijvingen of kanonnen terwijl het gele volk, de handelaren een betere ruilkoers levert met de Galactische Bank.
Als al je schepen gevlogen hebben en je al je handelsposten en koloniën gesticht hebt die je wilt en kunt stichten is je beurt voorbij.
Als je geen schip op het bord hebt mag je niet vliegen.
De speler die het eerst 15 overwinningspunten behaalt heeft gewonnen. Maar het is nog niet zo makkelijk om dit voor elkaar te krijgen. Er is ook een almanak bijgevoegd waarin bepaalde dingen wat verder en beter worden uitgelegd en waarin ook staat hoe je het bord moet inrichten voor gevorderde spelers.
Alles bij elkaar is dit best een leuk spel. De Duitse handleiding is wat moeizaam, dat kan aan het Duits liggen en aan de technische termen die wat ondoorzichtig zijn. Eigenlijk is het vrij simpel, hoewel het nog geen simpel spel is om te winnen.

Conclusie

Het lijkt op Kolonisten (natuurlijk) maar er zit meer in. Je moet hier heel wat meer beslissingen nemen en rekeningen houden met een aantal dingen. Dat maakt het denk ik interessanter dan Kolonisten. Ik heb het nog maar een paar keer gespeeld dus ik weet niet of het op de lange duur nog zo is. Ik weet wel dat de 4 persoons versie op zich leuker is dan de 3 persoons versie. Dit komt doordat bij de 3 persoons versie twee spelers aan een kant van het bord beginnen en de laatste aan de andere kant. De twee aan de ene kant zitten elkaar vreselijk dwars, terwijl de derde flierefluitend naar voren gaat. En meestal wint.
Het is ook een afweging tussen wel investeren in je moederschip of dat niet doen en eventueel verlies van grondstoffen aan piraten e.d. voor lief nemen.
Als laatste: het spel is ontworpen door Klaus Teuber, wordt uitgegeven door Kosmos (een Duitse firma) en kost tussen de f100 en f150. Helaas alleen nog maar in het Duits.

Petra Schulein-Coret

Comments are closed.